In een reeks interviews met onze partners en stakeholders beschrijven we dit integrale project. Hieronder ons gesprek met Wil Haans, stedenbouwkundige en directeur van buro Waalbrug. Wil was samen met collega en landschapsontwerper Lars Schothuis nauw betrokken bij de plannen voor de Kolpingbuurt. Buro Waalbrug is met acht professionals actief op het hele spectrum van de ruimtelijke ordening en ontwerp van de leefomgeving. Van stedenbouwkundig ontwerp en inrichtingsplannen tot en met de juridische borging en het bestemmingsplan.

Wat was de uitvraag en hoe zijn jullie tot een winnend voorstel gekomen?

“De uitvraag betrof de integrale aanpak van de Kolpingbuurt. Inclusief renovatie, sloop, nieuwbouw en de openbare ruimte. We hebben met het tenderteam in een periode van zo’n 10 weken in een ‘snelkookpan’ een integraal plan ontwikkeld. Daarbij werkten vanaf het begin alle disciplines nauw samen. Deze werkwijze past ook goed bij het ateliermodel waarmee wij intern werken. En ik zou eigenlijk voor ieder project zo willen werken.”
“Het voordeel van zo’n multidisciplinaire aanpak is dat je sub-optimalisatie en ‘hokjes denken’ voorkomt. Zo geeft iedereen direct feedback vanuit de eigen expertise, zodat je de beste totaaloplossing creëert. Dit is niet alleen voor ons veel leuker om te doen, maar de kwaliteit van het eindproduct en het proces gaan aantoonbaar omhoog. Wij hadden bijvoorbeeld intensief overleg met de architect over de aansluiting van privéruimten op de openbare ruimte. Daardoor kwamen we tot de optimale aansluiting van de uitstraling en de materialisatie van architectuur en openbare ruimte.”

“Bovendien worden de ideeën direct doorgerekend, zodat de kostenconsequenties direct inzichtelijk zijn. En doordat de techneuten al aan tafel zitten, kunnen we in sfeer en uitstraling ook meteen de realiseerbaarheid beoordelen. Je voorkomt daarmee ook dat er veel verderop in het proces problemen opgelost moeten worden zodat de kans op faalkosten fors daalt.”

Waren er bijzonderheden in de uitvraag?

“Interessant was dat we een bindend plan kregen, met een vastgesteld beeldkwaliteitsplan en stedenbouwkundig plan. Maar uiteraard hadden wij zelf ook ideeën. Je maakt dan een inschatting in hoeverre bindend ook echt bindend is. Want over de plannen is goed nagedacht en die waren ook mede op basis van input van de bewoners opgesteld. Dus de afweging hoeveel ‘vrijheid’ je je kunt veroorloven is dan best lastig. Maar je wilt binnen de kaders toch de jouw inziens beste oplossing bieden, vanuit je eigen visie en kracht. En gelukkig reageerden de bewoners heel positief op het voorstel.”

Kolping

Figuur: voorstel kruisingsvlak woonstraat – Kolpingstraat

Waar zaten voor jullie de vakinhoudelijke uitdagingen?

“Bijzonder aan dit project is de geheel nieuwe inrichting, waarbij nieuwbouw en renovatie door elkaar in de wijk plaatsvindt. Vaak zijn er duidelijke scheidingen tussen de delen die blijven staan en die worden gesloopt en nieuw gebouwd. Inhoudelijk was bovendien gekozen voor een concept met de Kolpingstraat als een ‘ketting’ waaraan de pleintjes als ‘bedels’ waren gekoppeld. Binnen die kaders hebben we het wat speelser gemaakt door de straat en de pleintjes een andere uitstraling te geven. Daarbij creëerden we een ruimtelijke tweedeling, met verspringingen en knipjes erin. Met dergelijke kleine detailleringen en verfijningen hebben we extra kwaliteit weten toe te voegen.”

Wat was en is de invloed van de bewoners?

“Talis heeft vooraf de bewoners nadrukkelijk mee laten denken en ook echt inspraak gegeven. En de bewoners hadden ook tussentijds en bij de definitieve selectie van het winnende plan een grote stem. Wij hebben bij de voorstellen voor de pleintjes ook bewust een visuele denkrichting gegeven, zonder voor te willen schrijven hoe de pleintjes precies moeten worden aangekleed. Daarin hebben de bewoners in ons voorstel een belangrijke rol.”

Tot slot: hoe kijk je terug op de planontwikkeling in het tenderteam?

“Ik vond het een hele plezierige en inhoudelijk goede manier van samenwerken. Je moet in dergelijke integrale projecten ook echt de tijd en ruimte nemen om waar nodig een stapje terug te doen en zaken te heroverwegen. Maar dan is het eindresultaat wel optimaal en breed gedragen.”

“We weten dat er nog een enorme uitdaging aan zit te komen in de woningvoorraad. Zo lag de historische bouwpiek in Nederland in de jaren 70. In 1974 zijn de meeste woningen opgeleverd. Er zit dus een enorme opgave aan te komen en de Kolpingbuurt is een prachtig voorbeeld hoe zo’n integrale aanpak voor iedereen het beste resultaat oplevert.“